فریز کردن غذا یکی از رایج ترین روش های نگهداری طولانی مدت مواد غذایی در خانه است. بسیاری از افراد به دلیل مشغله زیاد، غذا را به مقدار زیاد می پزند و برای مصرف روزهای آینده، آن را در فریزر نگهداری می کنند. اما یک سؤال مهم که معمولاً نادیده گرفته می شود این است که آیا نگهداری غذا داخل قابلمه در فریزر کار درستی است یا خیر. بسیاری از افراد برای راحتی کار یا کمبود ظرف مناسب، قابلمه را همان طور که هست داخل فریزر قرار می دهند، اما این کار همیشه بی ضرر نیست. جنس قابلمه، نوع پوشش داخلی، فضای داخل فریزر و میزان سرد و گرم شدن ناگهانی می تواند روی کیفیت غذا و حتی سلامت ظروف تأثیر بگذارد. در این مقاله بررسی می کنیم که فریز کردن غذا در قابلمه چه مزایا و معایبی دارد، کدام قابلمه ها برای این کار مناسب اند و نکات مهمی که باید قبل از انجام این کار بدانید چیست.
آیا فریز کردن غذا در قابلمه از نظر علمی درست است؟
تاثیر انجماد روی کیفیت غذا و بافت آن
وقتی غذا داخل فریزر قرار می گیرد، مولکول های آب موجود در آن تبدیل به کریستال های یخ می شوند. اگر غذا داخل قابلمه بزرگ فریز شود، فرآیند انجماد آهسته تر اتفاق می افتد و کریستال های یخ بزرگ تر تشکیل می شوند. این تغییر باعث می شود طعم و بافت غذا پس از گرم کردن تغییر کند و کیفیت اولیه خود را از دست بدهد. غذاهایی مثل خورشت ها، سوپ ها و برنج در قابلمه دیرتر یخ می زنند و همین امر روی طعم نهایی تأثیر منفی دارد.
تاثیر فریز کردن در قابلمه بر ایمنی غذایی
نگهداری غذا داخل قابلمه در فریزر، خطر رشد باکتری ها قبل از انجماد کامل را افزایش می دهد. اگر قابلمه بزرگ باشد و حجم غذا زیاد، ممکن است داخل غذا دیرتر سرد شود و مدت بیشتری در بازه دمای خطرناک قرار بگیرد. این موضوع احتمال تکثیر باکتری ها و ایجاد مسمومیت غذایی پس از مصرف غذا را افزایش می دهد. بنابراین از نظر ایمنی غذایی، فریز کردن غذا در قابلمه همیشه بهترین گزینه نیست.
تاثیر جنس قابلمه بر فرایند فریز کردن
فریز کردن در قابلمه استیل؛ مناسب اما با محدودیت
قابلمه استیل به دلیل مقاومت بالا در برابر شوک حرارتی، یکی از گزینه های قابل قبول برای فریز کردن غذا است. این قابلمه ها پس از انجماد تغییر شکل نمی دهند و پوشش داخلی آن ها آسیب نمی بیند. با این حال استیل گرما را دیرتر از ظروف پلاستیکی یا شیشه ای از دست می دهد و همین موضوع فرآیند انجماد را کند می کند. ضمن اینکه قرار دادن قابلمه استیل بزرگ فضای زیادی اشغال می کند و مدیریت فضا داخل فریزر را سخت می کند.
فریز کردن در قابلمه گرانیتی یا تفلون؛ اقدامی کاملاً اشتباه
قابلمه های گرانیتی، سرامیکی یا تفلون برای فریز کردن غذا مناسب نیستند. لایه نچسب داخلی این قابلمه ها نسبت به سرما و شوک حرارتی بسیار حساس است و قرار دادن آن ها در دمای زیر صفر ممکن است باعث ترک خوردگی ریز، پوسته پوسته شدن یا جدا شدن پوشش شود. ضمن اینکه فریز کردن غذا داخل این ظروف باعث کوتاه شدن عمر آن ها و حتی تغییر طعم غذا می شود.
خطرات احتمالی فریز کردن غذا در قابلمه
احتمال ترک خوردن یا تغییر شکل قابلمه
وقتی غذا داخل قابلمه فریز می شود، حجم آن افزایش می یابد. اگر قابلمه تا لبه پر شده باشد، فشار حاصل از انجماد می تواند باعث تغییر شکل بدنه یا حتی ایجاد ترک های ریز در پوشش داخلی شود. این موضوع در قابلمه های چدن لعاب دار و گرانیتی بیشتر دیده می شود.
باقی ماندن بوی غذا و سختی شستشو
فریز کردن غذا در قابلمه باعث می شود بوی غذا داخل بدنه آن باقی بماند. همچنین لایه نچسب قابلمه ها پس از فریز شدن و سپس گرم شدن مجدد، ممکن است چربی ها و باقی مانده غذا را سخت تر آزاد کند و همین موضوع باعث کاهش عمر ظرف و سختی شستشو خواهد شد.
چه ظروفی برای فریز کردن غذا مناسب تر هستند؟
استفاده از ظروف پلاستیکی استاندارد و BPA Free
بهترین ظروف برای فریز کردن غذا ظروف پلاستیکی باکیفیت و مخصوص فریزر هستند. این ظروف در برابر سرما مقاوم بوده و تغییر شکل نمی دهند. ظروف BPA Free برای نگهداری غذاهای گرم یا چرب مناسب تر هستند و خطری برای سلامت ندارند. همچنین سطح داخلی آن ها آسیب نمی بیند و تمیز کردنشان آسان است.
استفاده از ظروف شیشه ای و پیرکس
ظروف شیشه ای یا پیرکس نیز انتخاب خوبی برای فریز کردن غذا هستند، البته باید مراقب باشید غذا را داغ داخل آن ها نریزید و قبل از قرار دادن در فریزر اجازه دهید کاملاً سرد شود. ظروف شیشه ای بو نمی گیرند، رنگ غذا روی آن ها باقی نمی ماند و پس از ذوب شدن یخ، غذا بدون تغییر طعم مصرف می شود.
جمع بندی
فریز کردن غذا در قابلمه از نظر علمی و بهداشتی بهترین روش نیست، زیرا فرآیند انجماد در قابلمه بزرگ کند اتفاق می افتد و این مسئله می تواند بر کیفیت، طعم و ایمنی غذا تأثیر منفی بگذارد. علاوه بر این، جنس قابلمه نقش مهمی در سلامت ظروف دارد و قابلمه های گرانیتی، تفلون و سرامیکی به هیچ وجه برای فریز کردن مناسب نیستند. ظروف استیل اگرچه مقاوم ترند اما باز هم انتخاب ایده آلی نیستند. بهترین روش برای نگهداری غذا در فریزر استفاده از ظروف پلاستیکی استاندارد، ظروف شیشه ای یا ظروف مخصوص فریزر است. رعایت نکاتی مانند سرد شدن کامل غذا قبل از فریز کردن و تقسیم بندی مناسب، می تواند به حفظ کیفیت غذا کمک کند. در نهایت اگر به دنبال نگهداری سالم تر و ماندگارتر غذا هستید، بهتر است از قرار دادن قابلمه در فریزر خودداری کنید.
سوالات متداول
آیا فریز کردن غذا داخل قابلمه گرانیتی کار درستی است؟
خیر، فریز کردن در قابلمه گرانیتی باعث آسیب به پوشش داخلی، پوسته پوسته شدن و کاهش عمر ظرف می شود.
آیا قابلمه استیل برای فریز کردن غذا مناسب است؟
قابلمه استیل مقاوم تر است، اما به دلیل کندی فرآیند انجماد و اشغال فضای زیاد، گزینه ایده آل محسوب نمی شود.
بهترین ظرف برای فریز کردن غذا چیست؟
ظروف پلاستیکی استاندارد، BPA Free و ظروف شیشه ای یا پیرکس بهترین و سالم ترین انتخاب ها هستند.
